Jak wyglądało Podhale kilkadziesiąt lat temu? Kto mieszkał w Chochołowie, Nowym Targu czy Ostrowsku i jak wyglądała codzienność mieszkańców regionu? Odpowiedzi na te pytania można było poszukać podczas pokazu „Filmowe powroty: Podhale”, który odbył się 4 października 2026 roku w Instytucie Dziedzictwa Niematerialnego Ludów Karpackich w Ludźmierzu.
Na ekranie pojawiły się archiwalne nagrania z lat 1949–1976, dokumentujące życie Podhala i jego mieszkańców. Filmy, przez lata przechowywane w Stanach Zjednoczonych, powróciły do regionu, pozwalając współczesnym widzom zobaczyć znane miejsca i ludzi w ujęciach sprzed kilkudziesięciu lat.
Było to spotkanie nie tylko z historią, ale również z osobistymi wspomnieniami. Wśród prezentowanych materiałów znalazły się obrazy m.in. z Chochołowa, Czarnego Dunajca, Długopola, Dzianisza, Miętustwa, Nowego Targu i Ostrowska. Dla wielu osób zgromadzonych w Ludźmierzu projekcja była okazją do rozpoznawania miejsc, twarzy i wydarzeń zapisanych na starej taśmie filmowej.
Licznie zebraną publiczność przywitali: Tomasz Hamerski – Starosta Nowotarski, Piotr Gąsienica – Zastępca Dyrektora MCK SOKÓŁ oraz Barbara Kwak – Prezes ZP Oddział Ludźmierz. Spotkanie rozpoczęło się od wprowadzenia dr Agaty Zborowskiej, która przybliżyła historię odnalezionych materiałów, ich twórców oraz okoliczności, w jakich filmy trafiły do Polski. Następnie publiczność obejrzała około godzinny wybór archiwalnych nagrań.
Pokazowi towarzyszyła muzyka wykonywana na żywo przez zespół PODHALANIE działający przy ludźmierskim Oddziale Związku Podhalan.
