VII Zjazd Karpacki

Zjazd Karpacki po raz pierwszy odbył się poza Polską — gospodarzem tegorocznej edycji została Słowacja. W dniach 19-21 czerwca 2026 roku uczestnicy spotykali się w Żylinie, Terchovej, Orawskiej Półgórze i Orawskiej Jasenicy, a program Zjazdu był obszerny. Wydarzenie zorganizowano w formule wypracowanej przez Związek Podhalan, a jego koordynację prowadziło Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ.

Tegoroczna edycja Zjazdu miała wyraźnie wspólnotowy charakter. Nie była jedynie serią występów i prezentacji, lecz żywym spotkaniem ludzi Karpat, którzy przez trzy dni tworzyli przestrzeń rozmowy wokół dziedzictwa kulturowego i pasterskiego. Organizatorzy podkreślali również, że wydarzenie wpisuje się w obchody Międzynarodowego Roku Pastwisk i Pasterzy 2026, ogłoszonego przez ONZ.

W piątek, 19 czerwca, Zjazd rozpoczął się w Żylinie i Terchovej. Odbyły się tam parada w strojach ludowych, występy zespołów regionalnych, jarmark rzemiosła oraz prezentacje tradycyjnych smaków. Wieczorne spotkanie przy muzyce i ognisku w Terchovej nadało inauguracji atmosferę bliskości i naturalnej integracji uczestników.

Sobota przyniosła pogłębione spojrzenie na tradycję pasterską. W Orawskiej Jasenicy odbył się Zbór Wołoski, czyli spotkanie owczarzy i pasterzy z Karpat, połączone z odsłonięciem tablicy pamiątkowej Trasy Kultury Wołoskiej. Natomiast w Orawskiej Półgórze zorganizowano seminarium poświęcone kulturze pasterskiej, pokazy rzemiosła, warsztaty kulinarne i wieczorne prezentacje zespołów.

Najbardziej uroczysty i symboliczny był jednak ostatni dzień, gdy centrum wydarzeń stała się Orawska Półgóra. Finał przebiegał pod hasłem „Karpaty łączą” i właśnie wtedy najmocniej wybrzmiała idea wspólnoty ponad granicami. Podczas przemarszu, Mszy Świętej oraz koncertu finałowego zaprezentowały się zespoły reprezentujące różne regiony Karpat. Wśród wykonawców znaleźli się między innymi Podhalanie z Ludźmierza, Zespół z Gminy Jeleśnia oraz FSK Javorník, a całość zwieńczyło uroczyste przekazanie Laski Pasterskiej przedstawicielom Czech.

W niedzielnym spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele gospodarzy — władz gminy Oravská Polhora, Terchova i Żylina oraz Krajské kultúrne stredisko v Žilinie, Piotr Gąsienica - Zastępca Dyrektora Małopolskiego Centrum Kultury SOKÓŁ, członkowie Związku Podhalan z Prezesem Julianem Kowalczykiem, a także zaproszeni goście.

Tegoroczna słowacka odsłona pokazała, że Zjazd Karpacki zachowuje swoją ideową ciągłość, a zarazem coraz mocniej otwiera się na międzynarodowy wymiar współpracy. Po pierwszej edycji zorganizowanej poza Polską naturalnym krokiem staje się przekazanie kolejnego spotkania do Czech, gdzie w 2027 roku ma odbyć się następna odsłona wydarzenia.